پیامد دل بستگی به دنیا

دو شنبه 6 آذر 1396 - 9:43:41
پیامد دل بستگی به دنیا

امام علی علیه السلام پیامد دل بستگی به دنیا را سه چیز می شمرد: اندوه بی حاصل، حرص، و آرزوی برآورده نشده

تهران- الکوثر: دل بستن به دنیای ناپایدار، به شدت، انسان را بالا و پایین می برد و آرامش زندگی را بر هم می زند. گاهی به خاطر نگرانی از فردای نامعلوم، انسان را دچار «اضطراب» می کند، گاهی به خاطر گرفتاری وارد شده، انسان را «اندوهگین» می سازد و گاهی به خاطر گذشته ناموفق، انسان را به «حسرت و افسوس» می افکند. دل بسته دنیا، آرزوها و انتظارات فراوانی از آن دارد؛ ولی چون دنیا ناپایدار و در حال دگرگونی است، نمی تواند به آرزوها و انتظارات وی پاسخ مثبت دهد. لذا یا نگران آینده تلخی است که از آن گریزان است و یا اندوهگین بلایی است که انتظار آن را نداشته است و یا افسوس گذشته ای را می خورد که طبق انتظارات و خواسته هایش نبوده است. همه اینها به خاطر دل بستگی به دنیاست. دل بستگی به دنیا عامل نارضایتی از آن است.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در این باره می فرماید: الرَّغبَةُ فِی الدُّنیا تُکثِرُ الهَمَّ وَ الحُزنَ.[1] دل بستگی به دنیا حزن و اندوه را می افزاید. و در کلام دیگری می فرماید: أنَا زَعیمٌ بِثَلاثٍ لِمَن أکبَّ عَلَی الدُّنیا: بِفَقرٍ لا غِناءَ لَهُ و بِشُغلٍ لا فَراغَ لَهُ و ِهَمٍّ و حُزنٍ لَاانقِطاعَ لَهُ.[2] من سه چیز را برای کسی که دل به دنیا بسته است تضمین می کنم: فقری که بی نیازی برای آن نیست، گرفتاری ای که آسودگی برای آن نیست و حزن و اندوهی که پایان ندارد.

و در حدیث دیگری آورده که آن حضرت می فرماید: الرَّغبَةُ فِی الدُّنیا تُطیلُ الهَمَّ وَ الحُزنَ.[3] دل بستگی به دنیا اندوه و غم را طولانی می گرداند. امام صادق علیه السلام نیز در این باره می فرماید: الرَّغبَةُ فِی الدُّنیا تورِثُ الغَمَّ وَ الحُزنَ.[4] دل بستگی به دنیا، غم و اندوه را به ارمغان می آورد. امام علی علیه السلام پیامد دل بستگی به دنیا را سه چیز می شمرد: اندوه بی حاصل، حرص، و آرزوی برآورده نشده: مَن لَهِجَ قَلبُهُ بِحُبِّ الدُّنیا التاطَ مِنها بِثَلاثٍ: هَمٍّ لا یغنیهِ وحِرصٍ لا یترُکهُ وأمَلٍ لا یدرِکهُ.[5] هر کس قلبش به دنیا دل بسته شود، به سه چیز مبتلا می شود: اندیشناک شدنی که او را بی نیاز نمی کند، حرصی که او را رها نمی سازد، و آرزویی که به آن نمی رسد. بنابراین، محنت و رنج، با دل بستگی به دنیا مقرون است.[6] پیام این بخش از متون دینی- که کم هم نیست- دنیاستیزی و تشویق به گریز از زندگی نیست؛ پیام آن، روشن کردن ماهیت دل بستگی به دنیا و نقش آن در تخریب زندگی است. کسی که از این حقایق، آگاهی داشته باشد، برای آن که راحت زندگی کند، به دنیا دل نمی بندد.


پی نوشت ها

[1] الخصال، ج 1، ص 73؛ بحار الأنوار، ج 73، ص 91، ح 65.

[2] بحار الأنوار، ج 73، ص 81؛ كنزالفوائد، ج 1، ص 344.

[3] نثر الدرّ، ج 1، ص 170.

[4] تحف العقول، ص 358؛ بحار الأنوار، ج 78، ص 240.

[5]غرر الحكم، ح 2456؛ نهج البلاغة، حكمت 228؛ عيون الحكم والمواعظ، ص 462.

[6] امام على عليه السلام: «المحنة مقرونة بحب الدنيا» (غرر الحكم، ح 2447؛ عيون الحكم والمواعظ، ص 43).


برای عضویت در کانال تلگرامی ما کلیک کنید