آداب روزه و روزه داری

سه شنبه 17 اردیبهشت 1398 - 16:7:59
آداب روزه و روزه داری

یکی از حکمت های روزه داری، ممارست و تمرین «پرهیزکاری» است. مسلمان با تمرین یک ماهه خود در ماه مبارک، از ارضای تمایلات نفسانی خودداری می کند تابه نفس خویش بقبولاند که توانایی ایستادگی در برابر کارهای ناروا را دارد، به عنوان نمونه روزه دار: با نخوردن غذای حلال خود، تمرین می کند که به اموال دیگران دست درازی نکند. با نرفتن نزد همسر خویش، درک می کند که به ناموس دیگران نباید چشم طمع دوخت.

تهران- الکوثر:  روزهآیا تاکنون دیده اید کسی درمجلس عزا و سوگواری، اشعار شاد و فرحزا بخواند و شاد وخندان باشد؟ یا دیده اید شخصی با شال عزا در مجلس جشن وسرور شرکت کند و گریه کند؟ اگر پاسختان منفی است، دلیلتان چیست؟ شاید شما هم به این مطلب اذعان داشته باشید که شرکت در هرمجلسی تشریفات خاص خودرا می طلبد. حال، باتوجه به اینکه «صائم» در مدت روزه داری، در حریم قدس الهی و ضیافت الله داخل می شود و از سوی پروردگار پذیرایی می شود. شایسته است آداب ویژه چنین محفلی را مراعات کند، تا بیشتر مورد لطف « صاحب خانه » قرار گیرد. اینک از آن آداب:

الف – پرهیز از گناهان

هر گناهی، خشم وغصب الهی را بر می انگیزد ؛ اما در ماه مبارک رمضان ، آلوده شدن به گناه ، زشتی بیشتری دارد ، بدین خاطر میهمان خدا نباید گرد آن بگردد. روزی پیامبر – صلی الله علیه و آله – پیرامون ماه مبارک رمضان سخن می گفت ، امیر مؤمنان – علیه السلام – پرسید: ای رسول خدا! برترین عمل دراین ماه چیست! پیامبر – صلی الله علیه و آله – پاسخ داد: پرهیز از هر چه خدا حرام کرده است.[1]

با این وصف، بسیاری از روزه داران اگر دست از گناه نشویند ، جز تشنگی و گرسنگی ، طرفی نمی بندند . حضرت زهرا سلام الله علیها می فرماید: «ما یصنع الصائم بصیامه اذا لم یصن لسانه و سمعه و بصره وجوارحه»[2] روزه داری که زبان، گوش، چشم و اعضا و جوارحش را (از گناه) حفظ نکند، با روزه خود چه می کند؟ یعنی این روزه چه سودی برای او دارد؟

ب – انجام واجبات

دومین وظیفه میهمان خدا این است که بقیه دستورات الهی رانادیده نگیرد، که این خود، بزرگترین بی ادبی در محضر ربوبی است و چنین میهمانی نزد ملکوتیان انگشت نما می شود. به نظر شما آیا روزه داشتن و نماز نخواندن، روزه گرفتن و خمس ندادن، روزه داری و مردم آزاری و... باهم سازگاری دارد ؟

ج – پرستش و نیایش

از دیگر آداب ماه خدا ، نیایش و پرستش داوطلبانه است. فراوانی نمازها ودعاهای ماه رمضان، گویای اهمیت آن است. روزه دار با تشریفات ویژه به «ضیافت الله» دعوت شده و چه نیکوست که با هدیه گرانبهایی به محضر خدای سبحان شرفیاب گردد و زیباترین هدیه به پیشگاه الهی ، ساییدن پیشانی به خاک و بالا بردن دست نیاز است.

د -تلاوت قرآن

ماه رمضان، بهار قرآن است، قرآن و رمضان؛ پیوندی دیرینه دارند زیرا یکی از شب های ماه مبارک رمضان، یعنی شب قدرظرفیت نزول  قرآن را دارا بوده و سزاوار است که روزه دار، این پیوند را نگسلد و با ترتیل آیه های روح بخش قرآن، فضای ملکوتی ماه خدا را عطرآگین سازد که به گفته آورنده قرآن: «من تلا فیه آیه من القرآن کان له مثل أجر من ختم القرآن فی غیره من الشهور»[3]کسی که یک آیه از قرآن را در ماه رمضان تلاوت کند، به اندازه اجر یک ختم قرآن در دیگر ماهها نصیبش می شود.

۵- آداب دیگر

آنچه گفته شد، مهم ترین آداب میهمانی خدا بود، به برخی دیگر فقط اشاره می کنیم. صدقه به فقرا و مستمندان، احترام به بزرگترها، مهربانی نسبت به کوچک ترها ، صله رحم، ترحم به یتیمان، توبه واستغفار، افطاری دادن، خوش خلقی، مارا نسبت به زیردستان، صلوات برمحمد و آل محمد و...[4]

آثار ارزشمند روزه داری

ارزنده ترین آثارهر عبادتی، همان اطاعت از دستور خداوند بزرگ است و آثار دیگر به دنبال آن نصیب شخص عابد می گردد. اما انسان روزه دار علاوه بر تمام آثار گرانبهایی که از این رهگذار به دست می آورد. مشمول لطف ویژه الهی می گردد. خداونددر باره آن چنین فرموده است: «الصوم لی و أنا أجزی به»[5] روزه برای من است و من به آن پاداش می دهم.

پی نوشت ها


[1] جامع السعادات ، ج ۳ ، صفحه ۳۸۱ ، بیروت

[2] بحارالانوار ، ج ۹۶ ، صفحه ۳۵۸

[3] همان ، صفحه ۲۹۵

[4] همان صص ۳۵۶ ، ۳۵۷

[5] همان ص ۲۵۵

آیا مایل به نظردهی می باشید؟

* باقیمانده : (1000) حرف