تفاوت اذان و اقامه و فلسفه وجودی هر کدام چیست؟

سه شنبه 30 مهر 1398 - 12:12:0
تفاوت اذان و اقامه و فلسفه وجودی هر کدام چیست؟

تهران_الکوثر: اذان و اقامه از ارکان ابتدایی اصلی فریضه نماز هستند. برخلاف شباهت ظاهری، تفاوت‌هایی نیز میان این دو رکن وجود دارد. در واقع تفاوت اذان و اقامه را باید در فلسفه وجودی آنها جستجو کرد.

تهران- الکوثرفلسفه‌ی اذان، دعوت مومنان به عبادت و آماده شدن برای ملاقات با خداوند متعال است؛ اما در دین مبین اسلام علاوه‌ بر اذان، گفتن اقامه نیز قبل از نماز توصیه می‌شود. اذان و اقامه برخلاف شباهت ظاهری‌شان، به‌دلیل فلسفه متفاوتی که در تشریع قبل از نماز دارند، تفاوت‌هایی نیز دارا هستند. همچنین در عقیده مذاهب تشیع و تسنن تفاوت‌هایی در ادای این دو رکن وجود دارد. این نوشته به‌دنبال آن است که با تبیین وجوب این دو رکن و علت تفاوت آن‌ها، این تفاوت‌ها را بررسی کند.


علت تفاوت اذان و اقامه

همه احکام الهی، حکمتی مشخص و فلسفه وجودی مخصوص به خود دارند. اذان و اقامه نیز به عنوان دو رکن از آداب مخصوص به نماز، از این قاعده مستثنا نیستند. اذان از نظر لغوی به‌معنای "آگاهی دادن" و "خبر رساندن" است. حکمت اذان را به‌طور کلی می‌توان آشکار ساختن اسلام، اقرار به توحید و نبوت و همچنین دعوت به عبادت دانست؛ اما حکمت اقامه ایجاد حضور قلب در نماز و آماده‌شدن برای آن است.

راه تشخیص اذان از اقامه

تفاوت اذان و اقامه را می‌توان در عبارت "قد قامت الصلاه" و تفاوت زمانی‌شان جست‌وجو کرد. از آنجا که فلسفه اذان دعوت کردن مومنین برای نماز و اطلاع آن‌ها از زمان نماز است، در دین اسلام توصیه شده  که بین اذان و نماز فاصله‌ای باشد تا مومنین بتوانند خود را برای نماز جماعت آماده کنند؛ اما اقامه بلافاصله قبل از نماز قرائت شده و حتی در نماز‌های فردی هم گفتن آن مستحب است. در واقع اذان، نشانه اعلام ورود به وقت نماز بوده و اقامه به‌عنوان مقدمه شروع ارکان این فریضه ادا می‌شود.


تفاوت‌های اذان و اقامه

تفاوت‌های اذان و اقامه، به دو دسته تفاوت‌های ظاهری و زمانی تقسیم می‌شود.

۱. تفاوت ظاهری

میان اذان و اقامه سه تفاوت اصلی در نحوه‌ی خواندن و صورت ظاهری‌ وجود دارد که عبارتند از:

ذکر "الله اکبر" در اذان چهاربار و در اقامه دوبار تکرار می‌شود.

در قسمت پایانی اذان ذکر "لا اله الا الله" دوبار و در اقامه یکبار تکرار می‌شود.

عبارت "قد قامت الصلاه" در اذان گفته نمی‌شود، اما در انتهای اقامه به‌دلیل نزدیکی زمانی آن به نماز گفته می‌شود.

۲. تفاوت زمانی

اذان گفتن و به‌طورکلی، پخش آن در مساجد به‌جهت اطلاع مومنان از اوقات شرعی و آماده شدن برای خواندن نماز است. معمولا میان گفتن اذان و نماز خواندن فاصله‌ای برای حضور مومنان در مسجد و یا تدارک آداب نماز و وضو گرفتن وجود دارد. با این حال، گفتن اقامه دقیقا پیش از خواندن نماز صورت می‌گیرد. به‌همین دلیل است که عبارت "قد قامت الصلاه" در اقامه و دقیقا در قسمت پایانی آن وجود دارد، اما در اذان گفته نمی‌شود. به بیان دیگر اذان حکم دعوت مومنین به فریضه نماز را داشته و اقامه به عنوان آخرین رکن از ارکان قبل نماز توصیه شده‌است.


آیا اذان و اقامه واجب هستند؟

مطابق با نظر فقهای شیعه، گفتن اذان و اقامه در نماز‌های واجب روزانه مستحب خواهد بود. برای دیگر نماز‌های واجب و همچنین نماز‌های مستحبی نیز اذان و اقامه توصیه نشده است.

سخن پایانی

اذان و اقامه از آداب اصلی پیش از فریضه نماز هستند. به سبب تفاوتی که در فلسفه وجودی اذان و اقامه وجود دارد، تفاوت‌هایی نیز در متن و شیوه اقامه آن‌ها بوجود می‌آید. به‌ طور کلی، حکمت "اذان" دعوت مومنین به نماز و اطلاع رسانی از رسیدن اوقات شرعی است؛ اما "اقامه" که با فاصله از اذان خوانده‌ می‌شود، به‎جهت آمادگی مومنان و ایجاد حضور قلب برای نماز توصیه شده است.
منبع: ستاره


برای اطلاع از آخرین خبرهای ایران و جهان اینجا کلیک کنید

اخبار ویژه اربعین را اینجا دنبال کنید

آیا مایل به نظردهی می باشید؟

* باقیمانده : (1000) حرف