شناسنامه احزاب و جریان‌های سیاسی عراق

پنج شنبه 26 مرداد 1396 - 18:32:40
شناسنامه احزاب و جریان‌های سیاسی عراق

کشور عراق دارای دولتی چند حزبی است. احزاب سیاسی در این کشور بر اساس ایدئولوژی، نژاد و قومیت و همچنین مذهب پایه‌گذاری شده‌اند.

تهران- الکوثر:

ائتلاف دولت قانون :  یک ائتلاف سیاسی انتخاباتی است که نوری المالکی نخست‌وزیر عراق و حزب الدعوه در سال ۲۰۰۹ برای شرکت در انتخابات ایالتی تشکیل دادند. در این ائتلاف علاوه‌بر حزب خود نوری المالکی، گروه‌های دیگری همچون برخی از سران قبایل اعراب، کرد‌های شیعه، مسیحیان و افراد مستقل حضور دارند. شعار این حزب «امنیت، خدمات و حکومت مرکزی مقتدر» است. نام این ائتلاف اشارتی بر بهبود وضعیت امنیتی عراق در دوران حکومت نوری المالکی بود. دستاوردی که پس از نبرد بصره (۲۰۰۸) و دیگر عملیات‌های نیروهای مسلح عراق حاصل شد.
این ائتلاف در انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰ نیز پس از عدم توافق حزب الدعوه با مجلس اعلای اسلامی عراق و جنبش صدر شرکت داشت. در این انتخابات ائتلاف دولت قانون با کسب ۸۹ کرسی از مجموع ۳۲۵ کرسی مجلس در جایگاه دوم پس از ائتلاف العراقیه قرار گرفت.
در انتخابات ایالتی ۲۰۰۹ این ائتلاف با کسب 8/ 28 درصد آرا موفق به تصاحب ۱۲۶کرسی از مجموع ۴۴۰ کرسی شد و موفق‌ترین فهرست انتخاباتی بود.
گرچه هسته اصلی این فهرست را سیاستمداران اسلام‌گرای شیعه و در رأس آنها حزب الدعوه تشکیل می‌دهند، اما این ائتلاف به‌طور رسمی سکولار و فراقومی است و تعداد زیادی از سیاست‌داران مستقل و احزاب کوچک سنی، مسیحی، کرد، ترکمن و فیلی نیز در آن جای دارند.

جبهه توافق عراق :  جبهه توافق عراق (به عربی: جبهه التوافق العراقيه) از احزاب سنی‌مذهب میانه‌رو در عراق است. پیش از انتخابات مجلس عراق (دسامبر ۲۰۰۵) این حزب مهم‌ترین ائتلاف سنی در عراق بود؛ اما بعد از انتخابات مزبور، این ائتلاف به مرور از هم گسست و از قدرتش کاسته شد. هم‌اکنون این جبهه تنها متشکل از حزب اسلامی عراق و برخی سران قبایل است. رهبریت این حزب بر عهده ایاد سامرائی، از نمایندگان مجلس نمایندگان عراق است.


 ائتلاف میهنی عراق:  ائتلاف میهنی عراق (به عربی: الحركه الوطنيه العراقيه) موسوم به ائتلاف العراقیه یک ائتلاف سیاسی انتخاباتی در عراق به رهبری ایاد علاوی است که در انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰ به پیروزی دست یافت. این ائتلاف که خود را جریانی سکولار و فراقومی معرفی می‌کند با اتحاد سه‌گانه ایاد علاوی، نخست‌وزیر سابق و سیاست‌مدار شیعه سکولار، صالح مطلک، سیاستمدار سنی ملی‌گرا و طارق الهاشمی، معاون رئیس‌جمهور وقت عراق شکل گرفته است. محمود المشهدانی، عدنان باجه‌جی و جبهه ترکمنی عراق از دیگر سیاستمداران و احزاب مهمی بودند که به این ائتلاف پیوستند.
از مهم‌ترین وعده‌های تبلیغاتی این ائتلاف پایان بخشیدن به دخالت کشورهای خارجی در امور داخلی عراق بود. مهم‌ترین انتقادی که از این ائتلاف صورت می‌گرفت نیز به ارتباط آنها با اعضای حزب منحل‌شده بعث مربوط می‌شد. ایاد علاوی و صالح مطلک هر دو در گذشته سابقه عضویت در حزب بعث را داشته‌اند. 
با این حال رهبران این ائتلاف بر این نکته تاکید می‌کردند که آشتی ملی در عراق باید بعثی‌هایی را که دست‌شان به خون آلوده نیست هم شامل شود. البته کمیسیون انتخابات عراق صلاحیت صالح مطلک را برای شرکت در انتخابات رد کرد.


 ائتلاف ملی عراق: ائتلاف ملی عراق (به عربی: الائتلاف الوطني العراقي) یا ائتلاف عراق یکپارچه بزرگ‌ترین ائتلاف شیعیان عراق است که در سال ۲۰۰۵ به فرمان آیت‌الله سیستانی شکل گرفت.  در این ائتلاف گروه‌ها و افراد مختلفی همچون مجلس اعلای اسلامی عراق، جنبش صدر، حزب الدعوه، ابراهیم جعفری و برخی سران سنی مذهب عراق را گرد هم آورده است. این ائتلاف مهم‌ترین رقیب ائتلاف نوری المالکی در سیاست عراق به حساب می‌آید. 
این ائتلاف سعی دارد بتواند محبوبیت ائتلاف دولت قانون نزد مردم عراق را متصاحب شود. رهبری سیاسی این حزب را ابراهیم جعفری عهده‌دار است. این حزب موفق شد در انتخابات مجلس عراق (دسامبر ۲۰۰۵) حزب غالب باشد و اقدام به تشکیل دولت کند.


 حزب دموکرات کردستان عراق:  حزب دموكرات كردستان عراق (پارتی دموکراتی کوردستان PDK، معروف به «پارتی») از احزاب سیاسی کردستان عراق است. بنیان‌گذار آن مصطفی بارزانی بود که از رهبران جنبش ملی‌گرایی کردی به شمار می‌رود. حزب دموکرات کردستان عراق در سال ۱۹۴۶ در بغداد تشکیل شد و مصطفی بارزانی که از سال‌ها قبل دست به قیام زده بود و در این زمان در مهاباد بود به رهبری این حزب برگزیده شد.
 بعد از فروریختن جمهوری مهاباد و رفتن بارزانی به شوروی، این حزب مشغول سازماندهی مخفی در عراق شد و بعد از بازگشت بارزانی به عراق بعد از کودتای عبدالکریم قاسم در سال ۱۹۵۸ این حزب در عراق به رسمیت شناخته شد و به دفاع از حقوق کردهای عراقی پرداخت، تا توانست در سال ۱۹۷۰ خودمختاری را از حکومت وقت عراق بگیرد، در سال ۱۹۷۵ در پی قرارداد الجزایر بین شاه ایران و صدام این حزب و بارزانی مجبور شدند به ایران عقب‌نشینی 
کنند.  در سال ۱۹۷۹ ملامصطفی بارزانی وفات کرد. بعد از ایشان مسعود بارزانی در یک انتخابات در کنکره حزب به رهبری این حزب انتخاب گردید و حزب دموکرات کردستان عراق به مبارزاتش علیه حکومت دیکتاتور عراق ادامه داد تا توانست در سال ۱۹۹۱ در پی یک قیام مردمی و حمله منظم حزب به پایگاه‌های حکومت عراق، خاک کردستان عراق را آزاد سازد و یک حکومت کردی در این منطقه برپا سازد. نام روزنامه رسمی حزب دموکرات کردستان عراق در کردستان عراق «خبات» 
است.


 حزب دعوت اسلامی عراق:  حزب دعوت اسلامی (به عربی: حزب الدعوه الإسلاميه) (به اختصار: حزب الدَعوه) سازمان سیاسی اسلام‌گرای شیعه‌ای در عراق است که در سال ۱۹۵۷ توسط علامه سیدمرتضی عسکری و شاگردان و پیروان محمدباقر صدر تاسیس شد.این حزب ابتدا در قامت یک جنبش مذهبی اصلاح‌طلب پدیدار شد که به ترویج ارزش‌های اسلامی، افزایش آگاهی سیاسی و مقابله با سکولاریسم می‌پرداخت.  در دهه ۱۹۷۰ با افزایش نفوذ این حزب در میان جوانان و شخصیت‌های مذهبی و سرکوب آن از سوی حکومت حزب بعث، الدعوه به یک جریان انقلابی تبدیل شد که به مقاومت مسلحانه در برابر حکومت می‌پرداخت. 
دشمنی حزب الدعوه و حکومت صدام حسین پس از قتل محمدباقر صدر رهبر معنوی این جنبش در سال ۱۹۸۰ به اوج خود رسید. این حزب پس از براندازی حکومت صدام در سال ۲۰۰۳ توسط ائتلاف ضد ترور به یکی از مهم‌ترین احزاب سیاسی عراق تبدیل شد. نخست‌وزیر سابق عراق ابراهیم الجعفری و نخست‌وزیر کنونی این کشور نوری المالکی هر دو از اعضای این حزب بوده‌اند. حزب الدعوه از پشتیبانان مخالفان اسلام‌گرای حکومت شاهنشاهی ایران بود و پس از وقوع انقلاب در این کشور مورد حمایت حکومت ایران قرار گرفت و در جریان جنگ ایران و عراق به انجام عملیات‌های مسلحانه علیه حکومت صدام اقدام
 می‌کرد. حمایت ایران از این حزب و روابط نزدیک آنان با یکدیگر تاکنون نیز ادامه یافته ‌است؛ هرچند در برخی موارد اختلافاتي نيز با یکدیگر دارند. این حزب از دهه ۱۹۹۰ به این سو گرایش‌هایی از ملی‌گرایی عراقی را نیز نشان داده‌است.


 مجلس اعلای اسلامی عراق: مجلس اعلای اسلامی عراق که پیش‌تر مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق نام داشت یک حزب سیاسی عراقی است. مجلس اعلا در سال ۱۳۶۱ با هدف سرنگونی حکومت صدام حسین توسط سیاستمداران و روحانیون عراقی مقیم ایران تاسیس شد و پس از سرنگونی این حکومت توسط ائتلاف ضد ترور در سال ۱۳۸۲ به عنوان مهم‌ترین حزب در عراق پس از صدام مطرح شد، در سال‌های اخیر هرچند نفوذ آن به تدریج کاهش یافته اما هنوز بزرگ‌ترین حزب در مجلس نمایندگان عراق است و کنترل وزارتخانه‌های حساسی را در اختیار دارد. مجلس اعلا سازمان‌های خیریه، مدارس و کتابخانه‌هایی را نیز در کشور اداره
 می‌کند. خانواده حکیم نقش محوری در تاسیس مجلس اعلا ایفا کرده‌اند. محمدباقر حکیم از جمله نخستين روساي اين مجلس بود و پس از ترور او در سال ۱۳۸۲ عبدالعزیز حکیم برادرش به ریاست این مجلس رسید. با مرگ وی در سال ۱۳۸۸ ریاست مجلس اعلا به عمار حکیم واگذار شده است.

فهرست احزاب عراق 

الگوی احزاب عراق 

 

دسته بندی :

آیا مایل به نظردهی می باشید؟

* باقیمانده : (1000) حرف