خاورمیانه جدید در پرتوی همکاری ایران و ترکیه

چهار شنبه 12 مهر 1396 - 13:32:18
خاورمیانه جدید در پرتوی همکاری ایران و ترکیه

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در راس یک هیئت بلند پایه امروز وارد ایران شده است. این دومین سفر اردوغان به ایران در سال جاری میلادی است. سفر پیشین وی به تهران در ماه آوریل انجام شده است.

تهران- الکوثر:  آنچه به این سفر معنای بیشتری می بخشد، برهه زمانی است که این سفر در آن انجام می گیرد. در حال حاضر ایران و ترکیه در چند پرونده با هم همکاری فشرده دارند.

1. پرونده سوریه که با تعریف و مشارکت در نشست های آستانه، بحران تروریستی در این کشور به روزهای پایانی خود نزدیک شده است.

2.  پرونده عراق که در واقع به نوعی استمرار پرونده  جنگ با تروریسم در سوریه است که آن هم به پایان خود نزدیک شده است.

3.  پرونده قطر که پس از تحریم از سوی کشورهای عربی ایران و ترکیه نیازهای این کشور را  تامین می کنند.

4.  پرونده کردستان عراق که با برگزاری همه پرسی تفکیکی در حال حاضر مهمترین چالش دو کشور در ابعاد امنیتی محسوب می شود.

دو کشور همسایه در حوزه اقتصادی نیز روابطی رو به گسترش دارند و اراده دو کشور بر آن قرار دارد تا سطح این روابط را به 30 میلیارد دلار در سال برسانند.

اردوغان در زمانی به ایران سفر می کنند که روز قبل رئیس ستاد ارتش ترکیه برای رایزنی در خصوص پرونده های نظامی و امنیتی مشترک، بویژه پرونده  منطقه کردستان عراق در ایران حضور یافته است. در واقع این همکاری ها پس از آنکه سیاست های منطقه ای ترکیه در سوریه و عراق که در نقطه مقابل سیاست های جمهوری اسلامی ایران بود، نتیجه دلخواه را به دنبال نداشت، آغاز شده است. تا قبل از شکل گیری شرایط جدید، دولت ترکیه نگاهش به ایران به عنوان یک رقیب بود و اصرار داشت از این منظر سیاست های منطقه ای ایران را ارزیابی کند. حال آنکه برای جمهوری اسلامی ایران ترکیه هرگز  به عنوان یک رقیب مطرح نبوده است بلکه از گسترش همکاری های دوطرف به عنوان یک شریک به شدت استقبال کرده است.

ترکیه و ایران از ظرفیت های بالایی در ابعاد تاریخی، اقتصادی، ژئوپلیتیکی و امنیتی برای همکاری های موثر و پر دامنه برخوردار هستند. به گونه ای که بسیاری از تحلیلگران معتقدند نزدیکی این دو کشور می تواند ترسیم کننده نظام منطقه ای خاصی باشد که تامین کننده منافع دو کشور و همه کشورهای منطقه باشد. ساختاری که بی تردید به عنوان یک ضلع موثر نظام بین الملل آینده خواهد بود.

ایران و ترکیه هر دو از ناامنی خاورمیانه زیان خواهند دید و منافع و امنیت هر دوکشور به وسیله ناامنی که در منطقه از سوی جریان سلطه به رهبری امریکا و به مدیریت اسرائیل ایجاد شده است، در شرایط تهدید جدی قرار دارد. در پرونده اقلیم کردستان با توجه به حمایتی که رژیم صهیونیستی از رفراندوم تجزیه عراق انجام داد، این رژیم نشان داد که از قربانی کردن یکی از همپیمانان پر سابقه خود در منطقه یعنی ترکیه،  ابایی ندارد.
به نظر می رسد پرونده های مشترک امنیتی و پرونده کردستان مهمترین دستور کار اردوغان در تهران باشد. با توجه به تصمیماتی که در حوزه های نظامی و امنیتی روسای ستاد ارتش دو کشور اخذ کرده اند، به نظر می رسد هدف اردوغان ازحضور در تهران در واقع تائید و تحکیم و نهایی کردن این تصمیمات در سطح عالی ترین مقام های سیاسی دو کشور است و منطقه در روزهای آینده شاهد اجرایی شدن  این تصمیمات مشترک خواهد بود.
هرچند استمرار این همکاری می تواند آینده روشنی را برای هر دو کشور ترسیم کند اما با توجه به نفوذی که امریکا و اسرائیل در حوزه های مختلف سیاسی و نظامی ترکیه دارند، به نظر می رسد این جریان که از نزدیکی روابط ایران و ترکیه متضرر خواهند شد، بیکار نخواهند نشست. بر این اساس این مسئولین ترکیه هستند که باید برای منقطع نشدن این همکاری تصمیم خود را بگیرند زیرا ایران همواره از مشارکت و همکاری با همسایگان خود استقبال کرده است.

دسته بندی :