نظم جهانی در دنیای پساکرونا چگونه خواهد بود؟

سه شنبه 19 فروردین 1399 - 16:54:45
نظم جهانی در دنیای پساکرونا چگونه خواهد بود؟

تهران- الکوثر: شیوع همه‌گیری کرونا در سرتاسر دنیا، نظم جهانی را در آینده به شدت تحت تاثیر قرار خواهد داد.

به گزارش پایگاه شبکه الکوثر، شیوع ویروس کرونا باعث شده تا نظام بین‌الملل در حوزه‌های مختلف تحت تاثیر قرار بگیرد. کشور‌ها سیاست‌های عادی خود را کنار گذاشته و در حال مبارزه با این ویروس هستند، اقتصاد کشور‌ها وارد رکود کم سابقه‌ای شده اند، بسیاری از بحران‌ها و حتی جنگ‌ها متوقف شده‌اند و در کل جهان وارد حالتی از اضطرار شده است. این مسئله باعث شده تا بار دیگر مسئله ظهور و سقوط قدرت‌ها و به عبارتی تغییر نظم حاکم بر جهان مطرح شود.

شیوع ویروس کرونا باعث شده تا بسیاری از ساختار‌های کنونی در عرصه بین الملل عملا ناکارآمدی خود را نشان دهند. هرچند در ظاهر دولت و نهاد‌های بین‌المللی برای مبارزه با این ویروس همگرایی بیشتری پیدا کرده‌اند، اما رگه‌هایی از واگرایی نیز دیده می‌شود. مردم ایتالیا که در اوج بحران کرونا قرار دارند در واکنش به عدم حمایت اروپا در کمپینی، پرچم اتحادیه اروپا را به آتش کشیده و اعلام کردند «خودمان از خودمان حفاظت می‌کنیم» و از خروج اتحادیه اروپا سخن گفته اند. حتی جوزپه کانته، نخست وزیر ایتالیا در واکنش به مطالبه خروج از اتحادیه اروپا تاکید کرده: «اول، بگذارید ویروس را شکست دهیم، سپس دوباره درباره اروپا فکر کنید؛ و در صورت لزوم، (با اتحادیه اروپا) خداحافظی کنید، حتی بدون تشکر کردن از آن.»

در شرایط کنونی، دولت‌ها در سراسر جهان قید اقتصاد جهانی را زده و رو به ناسیونالیسم اقتصادی و استقلال اقتصادی آورده اند و مشغول ذخیره سازی مواد غذایی و افزایش ذخایر استراتژیک خود شده‌اند؛ بنابراین به نظر می‌رسد در نظم جهانی در آینده پساکرونا شاهد رشد ملی‌گرایی و ناسیونالیسم، زوال گلوبالیسم و هنجار‌های مربوط به فرهنگ جهانی شدن خواهیم بود. اگر تغییر نظم جهانی را در جهان پساکرونا بپذیریم آن وقت باید شاهد نظمی بود که مفهوم مرز‌ها و ملیت‌ها مجددا ارزش و جایگاه خود را بازخواهند یافت و همچنین نقش دولت‌ها به عنوان بازیگران اصلی صحنه نظام بین‌الملل در مقابل بازیگران فراملی و بین‌المللی افزایش خواهد یافت.

البته کرونا تنها یک عامل محرک و تسریع بخش به این تغییر نظم جهانی خواهد بود. در کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۰ کشور‌های غربی از «غرب‌زدودگی» از نظام بین‌الملل (Westlessness) یاد کردند؛ بنابراین کرونا تنها یک محرک جهت تسریع این روند و تغییر نظم غرب پایه جهانی است. امروز نظم غربی در جهان نه تنها از معنا تهی شده است، بلکه جایگاه سیاسی امنیتی خود در تعیین‌کنندگی تحولات جهان را نیز از دست داده است.

هنری کیسینجر، وزیر امور خارجه سابق و مشاور امنیت ملی آمریکا در دولت‌های نیکسون و فورد در مقاله‌ای در وال استریت ژورنال با اشاره به شیوع جهانی ویروس کرونا و پیامد‌های اقتصادی و سیاسی آن نوشت این بیماری همه‌گیر برای همیشه نظم جهان را تغییر می‌دهد. کسینجر در این هشدار پیش بینی کرده که بحران‌های سیاسی و اقتصادی ناشی از این بیماری به مدت طولانی و تا نسل‌های آینده ادامه خواهد داشت. نظریه‌پرداز سیاسی آمریکا نسبت به ضعیف شدن روابط ملت‌ها بر اثر این ویروس و فروپاشی پیوند‌های اجتماعی منطقه‌ای و بین‌المللی هم هشدار داد.

نتیجه این که شیوع ویروس کرونا در جهان و تحمیل هزینه‌های سرسام‌آور بر دولت‌ها باعث شده تا بسیاری از تغییر چینش قدرت در عرصه بین‌الملل سخن بگویند. در طول تاریخ همواره نظم‌های حاکم بر روابط بین الملل با بحران‌ها جابجا شده اند. بدون شک شیوع کرونا یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های بشری در چند سده گذشته است؛ بنابراین با توجه به پدیدار شدن نشانه‌های افول آمریکا به عنوان واضع نظم کنونی در جهان، شیوع کرونا می‌تواند به عنوان یک محرک و عامل تسریع بخش در تغییر نظم جهانی عمل کند.

در کل باید تاکید کرده که در سال‌های اخیر، نظم جهانی لیبرالی که آمریکا رهبری آن را برعهده داشت، با چالش‌های جدی و عمیقی مواجه شده است. یکی از این چالش‌ها، الگوی اقتدارگرایانه چین و در عین حال رشد بی‌سابقه این کشور بوده است. رشد جریان‌های ناسیونالیستی در اروپا و آمریکا که روزبه‌روز اتحادیه اروپا به‌عنوان بخشی از نظم جهانی را به مبارزه می‌طلبد، چالش دیگر این نظم است. شیوع ویروس کرونا نیز مهم‌ترین چالش این نظم خواهد بود و همانطور که کیسینجر تاکید کرده، باید خود را برای شروع جهان پساکرونا و نظم جدید آماده کرد.

نویسنده: یوسف نوری 


برای اطلاع از آخرین خبرهای ایران و جهان اینجا کلیک کنید

از صفحه ندای نور الکوثر فارسی هم دیدن کنید

آیا مایل به نظردهی می باشید؟

* باقیمانده : (1000) حرف